Deel 1. De 3 basisprincipes: binding, ordening en balans. De onzichtbare samenhang tussen mensen
Wat als er onder een terugkerend probleem een patroon ligt dat je nog niet ziet?
Je hebt erover nagedacht. Je hebt gesprekken gevoerd, dingen anders geprobeerd en jezelf voorgenomen het deze keer echt anders te doen. En toch gebeurt het opnieuw. Je belandt in dezelfde soort relatie. Op je werk neem je weer te veel verantwoordelijkheid. Of binnen je familie verval je moeiteloos in de rol die je eigenlijk allang achter je wilde laten. Waarom is verandering soms zo moeilijk, zelfs wanneer je precies weet wat je anders wilt doen? Een systemische blik nodigt je uit om niet alleen naar het individu te kijken, maar ook naar het geheel waarvan iemand deel uitmaakt. En daarvoor is het goed om kennis te maken met de 3 basisprincipes van systemisch werk die je in de opleiding familieopstellingen veel voorbij zult horen komen. Tot je ze droomt.
Binding: erbij horen
Mensen willen ergens bij horen. We zijn verbonden met onze familie, onze omgeving en de groepen waarvan we deel uitmaken. Die verbondenheid is waardevol. Iedereen heeft recht op een plek in het systeem van herkomst. Niemand mag worden uitgesloten. Tegelijkertijd kan de behoefte om erbij te horen invloed hebben op de keuzes die we maken. Je past je aan, houdt iets verborgen of kiest een richting die niet helemaal bij je past. Niet omdat je daar bewust voor kiest, maar omdat de verbinding met anderen belangrijk voor je is.
Ordening: een plek die klopt
Binnen een systeem bestaan verhoudingen. Denk aan ouders en kinderen, leidinggevenden en medewerkers, of mensen die al langer deel uitmaken van een organisatie en mensen die later aansluiten. Wanneer posities en verantwoordelijkheden door elkaar lopen, kan er spanning ontstaan. Een kind kan zich bijvoorbeeld verantwoordelijk voelen voor het welzijn van een ouder. Een medewerker kan structureel de verantwoordelijkheid van een leidinggevende overnemen.
Iedereen doet zijn best, maar de verhoudingen raken uit balans.
Systemisch kijken betekent onderzoeken wat er gebeurt wanneer iemand een plek inneemt die niet helemaal bij hem of haar past. Maar vooral wat er gebeurt in het systeem als iemand de eigen plek weer inneemt.
Balans: geven en ontvangen
In relaties speelt ook de uitwisseling tussen geven en ontvangen een rol. Wat gebeurt er wanneer je voortdurend geeft, maar moeilijk kunt ontvangen? Of wanneer je veel ontvangt en je daar ongemakkelijk bij voelt? Wat gebeurt er als je blijft investeren in een relatie die je weinig teruggeeft? Een langdurige disbalans kan leiden tot frustratie, afstand of uitputting. Soms blijven mensen geven in de hoop eindelijk gezien te worden. Anderen trekken zich terug omdat ze niet meer weten hoe ze de verhouding kunnen herstellen. Wanneer er meer evenwicht ontstaat, kan er ruimte komen voor wederkerigheid, vertrouwen en ontspanning. In de opleiding leer en ervaar je wat een gezonde balans is in een familiesysteem. En vooral: hoe je voor jezelf voor een gezonde balans kunt zorgen.
Niet alles is wat het lijkt
Binding, ordening en balans zijn drie belangrijke uitgangspunten van systemisch werk. Ze helpen je om anders naar situaties te kijken. Niet om mensen in hokjes te plaatsen of voor ieder probleem één verklaring te vinden, maar om meer mogelijkheden te zien. Want wat je aan de buitenkant ziet, vertelt niet altijd het hele verhaal. Een conflict kan bijvoorbeeld gaan over een afspraak die niet wordt nagekomen, maar ook samenhangen met verwachtingen, posities of een gevoel niet serieus genomen te worden. Een terugkerend probleem kan een persoonlijke gewoonte zijn, maar ook zichtbaar maken hoe iemand zich verhoudt tot de mensen om zich heen.
Zodra je anders leert kijken, ontstaan er soms mogelijkheden die je eerder niet zag.
In De Systemische Basis maak je kennis met deze uitgangspunten en onderzoek je hoe ze zichtbaar worden in het dagelijks leven. Niet alleen door erover te praten, maar vooral door zelf te ervaren wat een systemisch perspectief kan laten zien.
Want je kunt veel begrijpen met je hoofd. Maar sommige inzichten krijgen pas betekenis wanneer je ze werkelijk ervaart.
Wat zou er veranderen als je niet alleen kijkt naar het probleem, maar ook naar de onbewuste oorsprong en de plek die jij daarin inneemt?
